Animaliak 1A

Click here to load reader

  • date post

    31-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    289
  • download

    5

Embed Size (px)

description

DBH 1eko ikasleak animaliei buruz egindako lan monografikoak.

Transcript of Animaliak 1A

TXORIERRIBHI DBH 1A

LEHOIA

Gabriela Vallejo

Alatz Urrutia

Pantheren familiako, felidoen barruan, taldean bizi diren bakarrak dira. Tigrearen hondorengo animali felido handiena da. Arrek ile horia eta luzea daukate, emeak, aldiz, ile horia eta motza. Lehoi helduen zudurra arroza eta beltza dute eta gazteak, berriz, soilik arroza. Lau eta biren arteko tamaina dute eta buruarena eta gorputzarena: 170 - 250 cm-koa da arrena, eta 140 - 175 cm-koa emeena. Buztana 67 - 100 cm-koa da gutxi gorabehera. Emeen aurreko hankak, atzekoak baino handiagoak dira. Emeak arrak baino askoz ere arinagoak izaten dira normalean. Aien begiak distantzia neurtzeko oso onak dira, eta hanketan dituzten kuxinei esker, ez dute lurrean zaratarik egiten ibiltzerakoan. Aginak 8 cm-koak izaten dira gutxi gorabehera normalean. Lehoiak, 8 urte bizi egiten dira normalean baina 12 - 14 urteetara ailegatu ahal dira.

Emeak dira ehiza egitera joaten direnak beti, arrak, aldiz alferrarena egiten geratzen dira egun osoa. Emeek, normalean, 5 kg inguru jaten dituzte; arrek, berriz, 7 kg inguru jaten dituzte. Ungulatuak jaten dituzte gehien bat: zebrak, antilopeak, gazelak, uak...Kumeak urte batekin joaten dira haien amekin ehiza egitera lehenengo alditan.

Emeak 4 urterekin izaten dituzte kumeak, 4 kume inguru izaten ditu eta 6 hilabetetan titia eman behar die. Kumeak jaiotzen direnetik, ama eta kumeak, 3 hilabete irauntzen ditu taldearen kanpoan. Kumeak mihiarekin garbitzen ditu, denbora osoan. Kumeak 6 asterekin bakarrik bizitzeko gai dira eta 3 urterekin gazteak izatera pasatzen dira.

Lehoiak, Afrikan bizi dira, belarra dagoen lekuetan gehien bat, sabanetan eta herbasaletan adibidez. Asiatik, lehoiak daude ere, eta Indian, lehoi gitxi geratzen dira baina oraindik lehoiak topa dezakezu.

Lehoi mota ezagunena, lehoi horia da, baina lehoi mota gehiago daude, haien artean, lehoi zuria.

Lehoiak, egunaren 20 hordu, edo etzanda edo lotan egoten dira. Harrak dira taldea babesten dutenak, emeak ehizatzen egoten diren bitartean. Arazorik egon ezkro, harren ahotsa 10km-ra entzun ahal da eta emeak haiengana joaten dira. Talde normal batean, 1-3 harr egoren dira eta 15 eme eta kume, guztira. Taldea gidatzen duena, eme zaharrena izaten da, bera, ezperientzia handiena duelako da.

Aurkibidea:Definizioa eta ezaugarri fisikoak.....................................................Elikadura.........................................................................................Ugalketa..........................................................................................Habitata...........................................................................................Motak...............................................................................................Bizimodua........................................................................................KATAMOTZA

Maialen Heredero

Mikel Laguna

Katamotza ugaztun basati haragijalea da, katuaren antzekoa. Belarrietan dauzkan ileak bere entzumena hobetzeko erabiltzen dute. Bere ilea oso leuna da eta gorputzera oso trinko daukate. Grisa eta gorrixka izaten dira. Heuren buztana eta hankak laburrak izanda ere oso sendo eta indartsua dituzte. Oso ikusmen ona dute animali txikiak ikus daitekeelako. 6,80-1,30 metro luze eta 75 zentimetro garaikoak dira. Sorbaldarra arteko garaia 50-70 zentimetrokoa dute.

Arrak emea estaltzen du eta gero berriro banatzen dira basotik.Bost hilabetez euren kumeei titia eman eta urtebete haien alboan daude ehiza...irakatsi arte. Emeak 20-24 hilabetekin lehen aldiz ugaltzen dira eta arrak 30 hilabetekin.

Harrapakariengana poliki-poliki hurbiltzen dira zarata ez ateratzeko eta lepotik hartzen dituzte guztiz hiltzeko. Gauez irteten dira, zeren eta begirada solikoa dute, eta animaliak ikus ditzakete. Bera baino animali handiagoak arrapa ditzake. Katamotzaren ehiztari larrienak pima, otsoa... eta gizonak dira eta katamotzaren harrapakin ohikoenak basagoak, orkatzak, sarrioak, mofetak eta arkumeak dira.

Munduko katamotz gehienak, basoetan bizi dira, baina beste lekutan bizi ahal dira hizotzan, desertuetan... Katamotz espezie asko daude: ipar katamotzak, katamotz kanadarra, katamotz gorria... eta gainera bost azpi-espezie baino gehiago daude.Katamotzak 10-15 urte inguru bizitzen dira. Jaioberriak direnean, saguen eta tximeleten atzetik joaten dira, nahiz eta ez harrapatu. katamotz arrak 264km2-ko azaleran mugitzen dira, eta katamotz emeak 168km2-ko azaleran mugitzen dira.

Katamotzen larrua oso balio handia dute, eta horregatik, gu (gizakiak), katamotzak ehizatzen ditugu; seguraski, horregatik daude desagertzeko arriskuan... Katamotzek 75m-tara arratoi bat ikusi daiteke. Europan eta Siberian, ipar-katamotza unguluta populazio onak dituzten baso inguruetan bizi ohi da. Hala ere, beste hainbat lekutan habitat ugaritara moldatu da: baso irekietara Asia erdialdean, Himalaiako sastrakadi itxietara...AURKIBIDEA

Portatda..................................1 orri.

Definizioa............................... 2 orri.

Ugalketa..................................2 orri.

Elikadura.................................3 orri.

Bizilekua..................................3 orri.

Bizimodua...............................3 orri.

Bitxikelriak...............................4 orri.

Habitata...................................4 orri.

BIBLIOGRAFIA

*Lur hiztegi entziklopedikoa

-375 orri.

*I/KOREA/6

*Gure inguruko animaliak

-114 orri.

*La enciclopedia de los animales

-36 orri.

*Nire entziklopedia animaliak

-219 orri.

TIGREA

Markel Ateka

Katherin Alonso

Lau metroko luzera izan dezake eta 300 kilogramo arteko pisua , tigrea felinoetatik handiena izan arren eta bere pisua eta boterez gain, beren ezaugarririk ezagunena azal gorri - laranja dituzten marra bertikal ilunak dira. tigreei azala kentzen badiogu oraindik ere bere gorputzean ikusiko ziren azalean dituzten marra beltzak , marra horiek guretzako huella daktilar modukoak dira . Tigrea oso lepo gihartsua du, bizkar malgua eta omoplato handia du. Basapixtietatik letagin handienak ditu eta kaxa toraxikoa sendoa du. oso moldakorra izanik , tigreak ingurune askotan bizi daitezke, Siberiako taigan belardi zabaletan zein mangladi tropikaletan.

Bere ezaugarrien artean gaueko ikuspegi bikaina, baita bere gaitasun bikaina igeri egiteko animalien erresuman harrapari handienetako bat bihurtu da.

Tigreak haragijaleak dira mota guztietako animaliak jaten dituzte , baina gehienetan animali handiak ehizatzen dituzten elefantea... tigre zaharrak aldiz, gauza erresak ehizatzen du izaki bizidunak ...tigreak ehizarako erabiltzen duten metodoa indarra eta abiadura da, zeren eta 90km /orduko egin dezake , 5metroko altuerako jauzia eta 10 metroko luzerako jauzia

Tigreak gazteak direnean amak hezten ditu. Urteko egun batzuk emeagaz elkartzen da ugaltzeko. Aurdunaldia 103 egunekoa izan daitezke eta 6 kume izan ahal du. umeak 8 hilabete dituztenean amagandik banatzen dira eta 18 hilabetekin bere taldetik alde egiten dute. .Lehen tigre espezieak Asiako ohian tropikoetan bizi ziren, uretatik gertu. Tigreak ingurune askotan bizi daitezke, Siberiako taigan belardi zabaletan zein mangladi tropikaletan.

Tigreen ikusmena gizakien baino hobea da eta horregaitik ez da oso erraza tigrei eraso egitea.

Tigreak ez dira lehoiak bezalakoak, tigreak emeekin janaria konpartitzen dute lehoiek, aldiz, ez.

Tigreak rujitzen dutenean eraso bat hazteko da eta emeen arreta lortzeko kumeak hiltzen dituzte. BIBLIOGRAFIA- Klima gogorretako animaliak (136-137 orr)- Los recordsde los animales (32-33 orr)- Nire entziklopedia (78-79 orr)- Wikipedia , tigresARGAZKIAK- WIKIPEDIA : MAPA , NON BIZI DIRA TIGREAK . - GOOGLE: DIENTES DE ANIMALES , TIGRES EN LA OSCURIDAD,TIGRES CAZANDO , TIGRESAS CON SUS CRIAS ETA TIGRES NADANDO. KATAGORRIA

Iaki S. eta Sofia R.Katagorri edo urtxintxa, zuhaitzetan bizi diren eszunidoen familiako ugaztun karrazkari bat da. Haien hankak oso motzak eta indartxuak dira. Hemen inguruan dauden katagorriak gorrizkak izaten dira baina beste kolorehetakoak ere badaude. Bere altuera 19-24 cm artean dago, hala ere, bere buztana 15-20 cm artean dago. Bere atzaparrak oso zorrotzak dira eta ere baditu begi ipnotitzaileak. Bere izen zientifikoa: Sciurus Vulgarius da. Animali basatia da. Animalia iletsu honen elikagai nagusiak fruituak eta haziak dira. Urte sasoirik egokienean janaria biltzeko udaskena da. Denetarik jaten dute: Fruitu leorrak, oddoak, txorien arrautzak... Gehienetan adarretan ibiltzen dira janari bila, baina arriskurik sumatzen ez badute lurrera jaisten dira janari bila.

Katagorriak 10-12 hilabetekin erreprodizitu ahal dira. Katagorrien kumeak udaberrian jaiotzen dira eta gutzi gora bera 4-6 kume dituzte, ekaina eta otsailaren tartean. Kumeak jaiotzean oso ahulak izaten dira.

Katagorriak basoetan eta parketan bizi dira. Edozein zbasoetan bizi dira, adibides: Pinudiak. Katagorria europan eta apur bet asia kokatuta daude Ezpeziaren erdia zuaitzetan bizi dira. Txikitan habietan bizi dira eta habiak askotan egurres, hostos edo musgos eginda daude. Mota askotako katagorriak daude, espesie ugaria da. Zuaitzetan bizi diren katagorrien erena egalariak dira. Mota askotako urtxintxak existitzen dira. Adibidez: Katagorri GorriaEguneko animaliak dira, eta neguan lo daude. Akrobata itzelak dira. inguruneari ondo moldatzen dira. Janaria masaileta duten boltza batzuetan gordetzen ditu ondo babesteko. Bere etxai nagusia, Lepaoria da. Lepaoria mustelido